Als eerste werkplek geldt ook een opleidingsinstelling die buiten een dienstverband wordt bezocht met het oog op een voltijdstudie of een voltijdse opleidingsmaatregel (§ 9 Abs. 4 S. 8 EStG). Hierbij rijst echter de vraag of bij een afstandsstudie de afstandsuniversiteit eveneens als eerste werkplek kan worden aangemerkt. Met name wanneer de studie niet voltijds wordt gevolgd.
Belastingdienst: opvatting voltijdstudie
Volgens een BMF-schrijven uit 2020 is sprake van een voltijdstudie wanneer de studie dient ter voorbereiding op een beroepsuitoefening en naast de studie geen of gemiddeld een werkzaamheid van ten hoogste 20 uur per week wordt verricht. Daarnaast is ook een kleine dienstbetrekking in de zin van het Sozialgesetzbuch toegestaan.
FG Niedersachsen: geschil over afstandsstudie in deeltijd
De eiser volgde in het geschiljaar een afstandsstudie in deeltijd. Daarnaast verrichtte hij geen werkzaamheden. In de belastingaangifte voerde de eiser de reiskosten naar de locatie van de opleidingsinstelling volledig op. Volgens de eiser was de afstandsuniversiteit niet zijn eerste werkplek en konden de reiskosten daarom volledig in aftrek worden gebracht. De Belastingdienst was het hier echter niet mee eens en kortte de reiskosten tot het forfait voor woon-werkverkeer (Entfernungspauschale). De eiser maakte vervolgens bezwaar tegen het besluit van de Belastingdienst, omdat hij de studie vanuit huis volgde en de afstandsuniversiteit uitsluitend voor tentamens en studiegroepen met medestudenten bezocht. Daarom is volgens hem geen sprake van een voltijdstudie.
Beslissing FG Niedersachsen
Het FG Niedersachsen heeft geoordeeld dat de afstandsuniversiteit in het geschilgeval niet de eerste werkplek van de belastingplichtige is. De motivering hiervoor is dat voor toepassing van het forfait voor woon-werkverkeer op grond van § 9 Abs. 4 S. 8 EStG sprake moet zijn van een voltijdstudie respectievelijk een voltijdse opleidingsmaatregel. Uitgangspunt voor een voltijdstudie respectievelijk een voltijdse opleidingsmaatregel is een werklast van 40 uur per week. Hieraan is in het geschilgeval niet voldaan, aangezien de eiser aan de afstandsuniversiteit slechts een deeltijdstudie volgde. Deze omvat volgens de eigen beschrijving van de afstandsuniversiteit een wekelijkse werklast van 20 uur. Voorts is volgens de definitie van het BFH sprake van een voltijdse opleidingsmaatregel respectievelijk een voltijdstudie wanneer de belastingplichtige zich daaraan volledig moet wijden. In het geschilgeval was de studie in deeltijd juist zo ingericht dat de eiser zich daaraan niet volledig hoefde te wijden. Het FG Niedersachsen oordeelde dan ook dat de reiskosten van de eiser niet zijn beperkt tot het forfait voor woon-werkverkeer. Tegen het beschreven geschil loopt momenteel echter een cassatieprocedure bij het BFH, zodat de definitieve beslissing nog moet worden afgewacht.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Wanneer geldt een onderwijsinstelling als eerste werkplek?
Volgens § 9 Abs. 4 S. 8 EStG geldt een onderwijsinstelling als eerste werkplek wanneer deze buiten een dienstverband wordt bezocht voor een voltijdstudie of een voltijdse onderwijsactiviteit. Het gevolg is dat reiskosten slechts aftrekbaar zijn ter hoogte van de forfaitaire afstandsvergoeding (Entfernungspauschale).
Wanneer is er volgens de Duitse belastingdienst sprake van een voltijdstudie?
Volgens het BMF-schrijven uit 2020 is er sprake van een voltijdstudie wanneer de studie dient ter voorbereiding op een beroepsuitoefening en daarnaast geen of slechts een betaalde werkzaamheid van gemiddeld maximaal 20 uur per week wordt verricht. Ook een kleine deeltijdbaan in de zin van het Duitse Sozialgesetzbuch is toegestaan.
Is de afstandsuniversiteit bij een deeltijdstudie op afstand de eerste werkplek?
Volgens het Niedersächsisches FG is de afstandsuniversiteit bij een zuivere deeltijdstudie op afstand niet de eerste werkplek. De motivering luidt dat een voltijdstudie een werklast van circa 40 uur per week vereist, terwijl een deeltijdstudie slechts ongeveer 20 uur per week omvat. Reiskosten zijn daarmee niet beperkt tot de forfaitaire kilometervergoeding (Entfernungspauschale).
Welke reiskosten kunnen bij een deeltijd-afstandsstudie fiscaal in aftrek worden gebracht?
Aangezien de afstandsuniversiteit bij een deeltijdstudie volgens het Niedersächsisches FG geen eerste werkplek is, kunnen ritten naar de hogeschool volgens de reiskostenregels worden afgetrokken op basis van de werkelijke kosten of € 0,30 per gereden kilometer. Een beperking tot de forfaitaire afstandsvergoeding (Entfernungspauschale) vindt niet plaats.
Hoe definieert de BFH een voltijdse opleidingsmaatregel?
Volgens de definitie van de BFH is alleen sprake van een voltijdse opleidingsmaatregel of een voltijdstudie wanneer de belastingplichtige zich daaraan volledig moet wijden. Is een studie er juist op gericht om naast een beroepswerkzaamheid of met beperkte inspanning te worden gevolgd, dan ontbreekt aan deze voorwaarde.
Is de rechtsvraag over de afstandsstudie als eerste werkplek definitief opgehelderd?
Nee, een definitieve verduidelijking staat nog uit. Tegen het vonnis van het Niedersächsisches FG loopt een cassatieprocedure bij de BFH; de uitspraak moet worden afgewacht. Betrokkenen dienen de desbetreffende belastingaanslagen zo nodig open te houden.