Als bijzondere uitgaven kunnen in beginsel alle kosten voor diensten ten behoeve van de opvang van een tot het huishouden behorend kind in de zin van § 32 Abs. 1 EStG worden meegenomen, beperkt tot twee derde van de kosten, maar maximaal € 4.000 per kind (§ 10 Abs. 1 Nr. 5 EStG).
Waar moet op worden gelet bij familieleden als opvangpersoon?
Ook de kosten die ontstaan bij opvang door familieleden van de belastingplichtige kunnen fiscaal in aftrek worden gebracht. Een voorbeeld hiervan zijn de grootouders van het kind. Wanneer deze niet in hetzelfde huishouden wonen als het te verzorgen kind, kunnen uitgaven zoals vergoeding of reiskostenvergoeding door de belastingplichtige in aftrek worden gebracht. Belangrijk daarbij is wel dat er een schriftelijke opvangovereenkomst bestaat, waarin vergoeding en opvangtijden zoals bij vreemde derden zijn vastgelegd. Niet als bijzondere uitgaven worden daarentegen erkend: opvang binnen het gezin. Voorbeelden hiervan zijn wanneer de moeder van het kind meewoont in het huishouden van de belastingplichtige en voor de opvang van haar kind een vergoeding ontvangt, of bij samenlevingsverbanden tussen belastingplichtige en de opvangpersoon.
Is een vergoeding aan familieleden voor kinderopvang zinvol?
Een vergoeding aan familieleden voor kinderopvang is meestal omslachtig, omdat een schriftelijke overeenkomst met vergoeding en opvangtijden noodzakelijk is voor een fiscale aftrek. Daarnaast kan in de bijzondere uitgaven van de belastingplichtige slechts 2/3 van de werkelijke kosten in aftrek worden gebracht. De opvangpersoon moet daarentegen de volledige inkomsten uit de kinderopvang als belastbaar inkomen opgeven. Er ontstaat dus een verschil van 1/3 van de inkomsten, dat weliswaar belastbaar is bij de opvangpersoon, maar niet volledig aftrekbaar bij de belastingplichtige. Zinvol is een vergoeding voor kinderopvang echter wel wanneer de opvangpersoon, ook na bijtelling van de extra inkomsten, nog onder het belastingvrije bestaansminimum (Grundfreibetrag) blijft. Daaruit volgen dan namelijk belastingvrije inkomsten bij de opvangpersoon, terwijl de belastingplichtige toch 2/3 van de kosten in aftrek kan brengen.
Reiskostenvergoeding voor kinderopvang
In beginsel heeft de BFH in 1998 (III R 94/96) beslist dat reiskosten voor kinderopvang eveneens aftrekbare bijzondere uitgaven zijn in de zin van § 10 Abs. 1 Nr. 5 EStG. Verder zijn reiskosten volgens een uitspraak van het FG Baden-Württemberg ook in aanmerking te nemen wanneer er geen vergoeding aan de opvangpersoon heeft plaatsgevonden. Positief is verder dat de reiskostenvergoeding bij de opvangpersoon niet als belastbaar inkomen hoeft te worden opgegeven, omdat het gaat om een zuivere kostenvergoeding en niet om een inkomst. Bij de belastingplichtige blijven ze uiteraard wel voor 2/3 aftrekbaar. Opdat de reiskosten aftrekbaar zijn, moet er echter een correcte factuur van de ritten aanwezig zijn. Dat wil zeggen een overzicht met datum en route van de afzonderlijke ritten enz. De reiskosten kunnen forfaitair worden meegenomen voor € 0,30 per kilometer enkele reisafstand.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Tot welk bedrag zijn kinderopvangkosten aftrekbaar als bijzondere uitgaven (Sonderausgaben)?
Volgens § 10 Abs. 1 Nr. 5 EStG kan twee derde van de kosten voor de opvang van een tot het huishouden behorend kind in de zin van § 32 Abs. 1 EStG als bijzondere uitgaven worden opgevoerd. De aftrekgrens bedraagt maximaal € 4.000 per kind per jaar.
Kunnen oppaskosten aan grootouders fiscaal worden afgetrokken?
Ja, mits de grootouders niet in hetzelfde huishouden wonen als het kind, zijn vergoedingen en reiskostenvergoedingen aftrekbaar. Voorwaarde is een schriftelijke oppasovereenkomst die de vergoeding en oppastijden regelt zoals tussen onafhankelijke derden gebruikelijk is. Oppas binnen het gezin, bijvoorbeeld door inwonende familieleden of levenspartners, wordt niet erkend.
Wanneer is een vergoeding aan familieleden voor kinderopvang fiscaal zinvol?
Aangezien de belastingplichtige slechts twee derde van de kosten kan aftrekken, terwijl de oppassende persoon de volledige inkomsten moet belasten, ontstaat doorgaans een fiscaal gat van een derde. Een vergoeding is dan zinvol wanneer de oppassende persoon met deze inkomsten onder het Grundfreibetrag (belastingvrije basisbedrag) blijft. In dat geval blijven de inkomsten belastingvrij en kan de belastingplichtige toch twee derde aftrekken.
Zijn reiskosten voor kinderopvang ook zonder vergoeding aftrekbaar?
Ja. De BFH heeft in 1998 (III R 94/96) beslist dat reiskosten als bijzondere uitgaven volgens § 10 Abs. 1 Nr. 5 EStG aftrekbaar zijn. Volgens het FG Baden-Württemberg geldt dit zelfs wanneer de oppassende persoon geen vergoeding ontvangt. Er kan forfaitair € 0,30 per afstandskilometer worden aangezet.
Moet de oppasser de ontvangen reiskostenvergoeding belasten?
Nee, de reiskostenvergoeding geldt als zuivere onkostenvergoeding en niet als inkomen. Bij de oppasser is deze daarom niet belastbaar. Bij de belastingplichtige zijn de reiskosten desondanks voor twee derde als bijzondere uitgaven (Sonderausgaben) aftrekbaar, mits een correct overzicht met datum en route aanwezig is.