Volgens de nieuwe regeling van het reiskostenrecht per aanslagjaar 2014 geldt ook een opleidingsinstelling die buiten een arbeids-/dienstverband ten behoeve van een voltijdstudie of een vergelijkbare voltijdse opleidingsmaatregel wordt bezocht, als eerste werkplek. Dit geldt volgens een uitspraak van het BFH van 14-05-2020 ook wanneer de opleidingsinstelling slechts in het kader van een kortdurende opleidingsmaatregel wordt bezocht.
Sindsdien worden leerlingen en studenten die een opleidingsinstelling duurzaam bezoeken, in tegenstelling tot de eerdere rechtssituatie, fiscaal gelijkgesteld met een werknemer die duurzaam een 1e werkplek bezoekt. In deze gevallen kunnen leerlingen en studenten de kosten voor het woon-werkverkeer naar de opleidingsinstelling alleen nog met de kilometerforfait (Entfernungspauschale) en niet meer tot het werkelijke bedrag als beroepskosten in aftrek brengen. Ook de aftrek van overnachtingskosten en extra verblijfkosten is niet meer mogelijk volgens de regels voor dienstreizen, maar alleen nog wanneer op de locatie van de opleiding een door de opleidingsmaatregel veroorzaakte dubbele huishouding wordt gevoerd.
De eiser, die niet in een arbeidsverhouding stond, volgde een viermaandse voltijdcursus lastechniek. In dat verband maakte hij onder meer kosten geldend voor huisvesting op de locatie van de cursus en extra verblijfkosten over 3 maanden als beroepskosten volgens de regels voor dienstreizen. Hij ontkende de gelijkstelling met een werknemer vanwege de korte duur van de cursus.
Het BFH volgde deze opvatting, evenals eerder de Belastingdienst en het Finanzgericht, niet.
De duur van een voltijdse opleidingsmaatregel is voor de kwalificatie van een opleidingsinstelling als 1e werkplek volgens § 9 (4) zin 8 EStG (nieuwe versie) niet van belang. De wet vereist geen minimale tijdsduur van de opleidingsmaatregel. Vereist, maar ook voldoende, is dat de opleidingsinstelling naar aanleiding van de doorgaans toch al in tijd beperkte opleidingsmaatregel niet slechts incidenteel, maar met een zekere bestendigheid, dus voortdurend en duurzaam wordt bezocht. De leerling en student wordt gelijkgesteld met een werknemer met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Geldt een onderwijsinstelling ook bij korte voltijdse opleidingen als eerste werkplek?
Ja. Volgens het BFH-arrest van 14-05-2020 is de duur van een voltijdse opleiding niet relevant voor de kwalificatie als eerste werkplek. § 9 Abs. 4 Satz 8 EStG vereist geen minimale duur. Voldoende is dat de onderwijsinstelling tijdens de tijdelijke maatregel doorlopend en niet slechts incidenteel wordt bezocht.
Welke fiscale gevolgen heeft de kwalificatie van de onderwijsinstelling als eerste werkplek?
Stagiairs en studenten worden gelijkgesteld met een werknemer met een eerste werkplek. Reiskosten naar de onderwijsinstelling kunnen daarom alleen nog via de afstandsforfait (Entfernungspauschale) en niet tegen de werkelijke kosten als beroepskosten worden afgetrokken. Aftrek van overnachtings- en extra verblijfskosten volgens de regels voor dienstreizen is uitgesloten.
Wanneer zijn overnachtings- en verblijfskosten bij een voltijdse opleiding nog aftrekbaar?
Aftrek is alleen mogelijk wanneer op de cursus- of studielocatie wegens de opleiding een dubbele huishouding wordt gevoerd. Toepassing van de regels voor dienstreizen is uitgesloten, omdat de onderwijsinstelling als eerste werkplek geldt.
Welke wettelijke grondslag regelt de behandeling van onderwijsinstellingen als eerste werkplek?
Bepalend is § 9 Abs. 4 Satz 8 EStG in de versie van het hervormde reiskostenrecht die sinds het belastingjaar 2014 van kracht is. Daarin wordt een onderwijsinstelling die buiten een dienstverband wordt bezocht met het oog op een voltijdstudie of een voltijdse opleidingsmaatregel, aangemerkt als eerste werkplek.
Hoe worden voltijdse stagiairs en studenten fiscaal ingedeeld?
Zij worden gelijkgesteld met een tijdelijk tewerkgestelde werknemer met een eerste werkplek. Voor hun reis-, verblijfs- en verblijfkosten gelden daarmee dezelfde beperkingen als voor werknemers die duurzaam op een eerste werkplek werkzaam zijn.