Door steeds modernere communicatietechnieken werd thuiswerken de afgelopen jaren steeds populairder. Daar kwam vorig jaar de coronapandemie bij, die deze ontwikkeling, zij het niet geheel vrijwillig, heeft versterkt. Om die reden is het voor belastingplichtigen belangrijk om de aftrekmogelijkheden van de werkkamer aan huis te kennen.
Criteria voor een werkkamer aan huis
Volgens de BFH moet een werkkamer aan huis aan de volgende uitgangspunten voldoen (XI R 89/00, BStBl II 2003, 185):
- Een ruimte die qua ligging, functie en inrichting is opgenomen in de huiselijke sfeer van de beroepsbeoefenaar (bijv. als onderdeel van de privéwoning)
- Overwegend dienen voor het uitvoeren van denk-, schrijf-, administratief of organisatorisch werk
- Vrijwel uitsluitend zakelijk gebruikt (meer dan 90 %)
- De werkkamer aan huis moet door een deur en muren van de rest van de woning gescheiden zijn (gordijnen zijn niet toegestaan) – VIII R 10/12, BStBl II 2016, 881
Hierbij is het belangrijk om in acht te nemen dat aan alle criteria moet zijn voldaan; anders erkent de Belastingdienst de ruimte niet als werkkamer aan huis. Bijgevolg is aftrek van de kosten dan niet toegestaan.
De volgende kenmerken zijn eveneens schadelijk voor een werkkamer aan huis:
- Doorgangskamer
- Privévoorwerpen (bijv. televisie, piano, kledingkast, privéliteratuur enz.)
Wel toegestaan zijn: bank, opklapbed enz. - „Werkhoek" (bijv. in de woonkamer, vanwege overwegend privégebruik)
Aftrekmogelijkheden van de werkkamer aan huis
- Volledige aftrek van de werkkamer aan huis
Voor een volledige aftrek van de gemaakte kosten moet de werkkamer aan huis bovendien het middelpunt vormen van de volledige bedrijfs- en beroepsuitoefening (vgl. § 4 Abs. 5 Nr. 6b S. 3 EStG). Een middelpunt van de bedrijfs- en beroepsuitoefening is aanwezig wanneer aan de kwalitatieve kenmerken is voldaan, oftewel wanneer de belastingplichtige in de werkkamer aan huis de handelingen en prestaties verricht die kenmerkend zijn voor het beroep. De in de werkkamer aan huis doorgebrachte tijd speelt daarbij slechts een ondergeschikte rol. Een uitzondering geldt echter wanneer twee kwalitatief gelijkwaardige werkplekken (werkkamer aan huis en externe werklocatie) ter beschikking staan. Want in dat specifieke geval speelt de kwantitatieve beoordeling wél een belangrijke rol, zodat van een werkmiddelpunt kan worden uitgegaan wanneer meer dan de helft van de arbeidstijd in de werkkamer aan huis wordt doorgebracht. Een voorbeeld hiervan is een softwareontwikkelaar die drie dagen per week in de werkkamer aan huis werkt en twee dagen per week naar zijn softwarebedrijf rijdt. Categorisch uitgesloten van een werkmiddelpunt zijn leraren, handelsvertegenwoordigers, architecten en rechters.
- Beperkte aftrek werkkamer aan huis tot € 1.250
Een beperkte aftrek is mogelijk wanneer voor de belastingplichtige geen andere werkplek ter beschikking staat. In dat geval is een aftrek tot € 1.250 per jaar toegestaan. Het is daarbij belangrijk te beseffen dat het niet om een forfaitair bedrag gaat, maar dat alleen de werkelijke kosten kunnen worden afgetrokken. Tijdens de coronapandemie (01-03-2020 – 31-12-2021) is daarnaast vastgelegd dat wanneer een werknemer op aanbeveling van de Bondsregering thuis is gaan werken, evenmin een andere werkplek ter beschikking stond. Daardoor zou een aftrek van € 1.250 mogelijk zijn.
Thuiswerkforfait
Het thuiswerkforfait is voor de duur van de coronapandemie (01-01-2020 – 31-12-2020) ingevoerd en is bedoeld om iedere belastingplichtige ten goede te komen (§ 4 Abs. 5 Nr. 6b S. 4 EStG). Daarom is gebruik ook zonder een werkkamer aan huis toegestaan. Hierbij kan € 5 per thuiswerkdag in aftrek worden gebracht (max. 120 dagen oftewel € 600). Voorwaarde voor het thuiswerkforfait is echter dat geen aftrek op grond van de zinnen 2 en 3 van § 4 Abs. 5 Nr. 6b (volledige aftrek of gedeeltelijke aftrek tot € 1.250) heeft plaatsgevonden.
Welke kosten zijn aftrekbaar?
Tot de aftrekbare kosten van de werkkamer aan huis behoren:
- Huur (indien het een huurwoning betreft)
- Bijkomende kosten (bijv. elektriciteit, water, gas)
- Schoonmaakkosten (bijv. werkster)
- Verzekeringen (inboedelverzekering, opstalverzekering)
- Afvalverwerkings- en schoorsteenvegerkosten
- Onroerendezaakbelasting
- Afschrijvingen op het gebouw (bij eigen woning)
- Rente op leningen voor financiering of reparatie van het huis
Bij de aftrek van de genoemde kosten moet de werkkamer echter in verhouding staan tot de gehele woning, zodat de kosten slechts naar rato van de m² van de werkkamer kunnen worden afgetrokken. Een volledige aftrek is mogelijk bij ruimtekosten die uitsluitend de werkkamer aan huis betreffen. Voorbeelden hiervan zijn behang, vloerbedekking, gordijnen enz. Niet onder de aftrekbare ruimtekosten vallen door de belastingplichtige aangeschafte werkmiddelen. Deze kunnen binnen de GWG-grens (€ 800) volledig worden afgetrokken, of boven de GWG-grens over de gebruiksduur worden afgeschreven.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Aan welke criteria moet een werkkamer thuis fiscaal voldoen?
De werkkamer moet deel uitmaken van de huiselijke sfeer, hoofdzakelijk gebruikt worden voor denk-, schrijf- of organisatorisch werk en voor ten minste 90 % zakelijk worden benut. De ruimte moet door deur en wanden gescheiden zijn van de overige woonruimte – gordijnen volstaan niet (BFH VIII R 10/12). Een 'werkhoek' in de woonkamer of een doorloopkamer wordt niet erkend, evenmin als een ruimte met privégoederen zoals een televisie of kledingkast.
Wanneer is volledige aftrek van kosten voor de werkkamer in de eigen woning mogelijk?
Een onbegrensde aftrek is toegestaan wanneer de werkkamer het middelpunt van de gehele bedrijfs- en beroepsuitoefening vormt (§ 4 Abs. 5 Nr. 6b S. 3 EStG). Doorslaggevend zijn de kwalitatieve kenmerken, dus of de beroepsbepalende werkzaamheden daar worden verricht. Bij twee kwalitatief gelijkwaardige werkplekken is bepalend of meer dan de helft van de arbeidstijd in de werkkamer wordt doorgebracht. Bij leraren, handelsvertegenwoordigers, architecten en rechters is een werkmiddelpunt uitgesloten.
Wanneer geldt de beperkte aftrek tot € 1.250 voor de werkkamer?
De beperkte aftrek tot € 1.250 per jaar is mogelijk wanneer de belastingplichtige geen andere werkplek ter beschikking heeft. Het gaat niet om een forfait; alleen de werkelijk gemaakte kosten zijn aftrekbaar tot dit maximumbedrag. Tijdens de coronapandemie (01.03.2020–31.12.2021) gold thuiswerken op aanbeveling van de Duitse regering als situatie waarin geen andere werkplek beschikbaar was.
Hoe werkt de thuiswerkforfait en voor wie geldt deze?
De thuiswerkforfait volgens § 4 Abs. 5 Nr. 6b S. 4 EStG staat een aftrek toe van 5 € per thuiswerkdag, met een maximum van 120 dagen oftewel 600 € per jaar. Iedere belastingplichtige heeft hier recht op, ook zonder een erkende huiselijke werkkamer. Voorwaarde is dat er niet al een volledige of gedeeltelijke aftrek volgens § 4 Abs. 5 Nr. 6b Sätze 2 en 3 EStG is geclaimd.
Welke kosten zijn aftrekbaar bij een werkkamer thuis en hoe worden ze verdeeld?
Naar rato aftrekbaar zijn huur, bijkomende kosten (stroom, water, gas), schoonmaakkosten, verzekeringen, afvalstoffenheffing, schoorsteenveger, onroerendezaakbelasting, gebouwafschrijving en financieringsrente. De verdeling gebeurt op basis van de verhouding tussen de vierkante meters van de werkkamer en het totale woonoppervlak. Kosten die uitsluitend de werkkamer betreffen (bijv. behang, tapijt, gordijnen) zijn volledig aftrekbaar. Werkmiddelen vallen niet onder de ruimtekosten en worden tot 800 € (GWG) direct afgeschreven of daarboven over de gebruiksduur.