In beginsel moeten premies voor de ziektekostenverzekering op grond van § 10 Abs. 1 Nr. 3 a) EStG worden opgenomen in de inkomstenbelastingaangifte van het premiejaar. Vergoedingen die daarentegen door de zorgverzekeraar aan de belastingplichtige zijn uitgekeerd, moeten in mindering worden gebracht op de op te voeren bijzondere uitgaven (Sonderausgaben). Maar hoe moeten betalingen in het kader van een bonusprogramma van de zorgverzekeraar fiscaal worden behandeld?
Tijdstip van opname
De bonusbetalingen moeten volgens het kasstelsel (§ 11 Abs. 1 EStG) als volgt in de aangifte inkomstenbelasting worden verwerkt:
- Geldpremies worden in aanmerking genomen op het moment van uitbetaling
- Premies in natura worden in aanmerking genomen op het moment van uitgifte
- Boekingen op de bonusrekening op het moment van bijschrijving.
Waardering van de bonusbetalingen
Voor de waardering van de bonusbetalingen in de aangifte inkomstenbelasting is van belang of het gaat om een prestatie die behoort tot de reguliere dekking van de basisziektekostenverzekering of niet. Gaat het om een bonusbetaling die betrekking heeft op prestaties binnen de dekking van de basisziektekostenverzekering (bijv. preventieve onderzoeken, vroegtijdige opsporing enz.), dan wordt deze beschouwd als een premieteruggave. Hierdoor moet een aftrek van de op te voeren bijzondere uitgaven plaatsvinden.
Gaat het daarentegen om prestaties die niet door de basisziektekostenverzekering worden gedekt (bijv. alternatieve geneeskunde, professionele gebitsreiniging enz.) of die de bevordering van gezondheidsbewust gedrag dienen (bijv. lidmaatschappen van een sportvereniging of fitnessstudio) en zijn deze financieel door de verzekerde gedragen, dan is er geen sprake van een premieteruggave. Een aftrek van de op te voeren bijzondere uitgaven kan in dat geval achterwege blijven.
Wat de hoogte van de bonusbetalingen betreft, geldt verder dat bonussen voor gezinsleden die meeverzekerd zijn, worden toegerekend aan de hoofdverzekerde.
Vereenvoudigingsregel tot en met 31-12-2023
Voorlopig heeft de belastingdienst echter voor bonusbetalingen tot en met 31-12-2023 bepaald dat ook bonusbetalingen op prestaties van de basisziektekostenverzekering buiten beschouwing blijven in de aangifte inkomstenbelasting, indien deze onder 150 EUR liggen. Overschrijdt een bonusbetaling van de zorgverzekeraar deze drempel, dan wordt het meerdere in beginsel als premieteruggave aangemerkt en moet dit in mindering worden gebracht op de op te voeren bijzondere uitgaven. Kan de belastingplichtige echter aantonen dat de bonusbetaling ook met het meerdere geen betrekking heeft op prestaties van de basisziektekostenverzekering, dan is ook deze betaling niet belastbaar.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Hoe worden bonusbetalingen van de zorgverzekering fiscaal behandeld in de inkomstenbelasting?
Doorslaggevend is of de bonusbetaling betrekking heeft op prestaties van de basiszorgverzekering. Is dat het geval (bijv. preventie, vroegopsporing), dan geldt deze als premierestitutie en vermindert zij de aftrekbare bijzondere uitgaven volgens § 10 Abs. 1 Nr. 3a EStG. Bonusbetalingen voor prestaties buiten de basisdekking (bijv. alternatieve geneeskunde, professionele gebitsreiniging) of voor gezondheidsbewust gedrag (bijv. fitnessabonnement) zijn daarentegen geen premierestitutie, mits de verzekerde de kosten zelf heeft gedragen.
Wanneer moeten bonusbetalingen van de ziektekostenverzekering fiscaal worden verwerkt?
De verwerking volgt het kasstelsel (Zuflussprinzip) volgens § 11 Abs. 1 EStG. Geldpremies worden in aanmerking genomen op het moment van uitbetaling, premies in natura op het moment van verstrekking en bijschrijvingen op een bonusrekening op het moment van de bijschrijving.
Welke vereenvoudigingsregel geldt voor bonusbetalingen tot en met 31-12-2023?
De Duitse Belastingdienst laat bonusbetalingen tot een vrijstellingsgrens van 150 EUR per jaar buiten beschouwing, ook als deze betrekking hebben op prestaties van de basisziektekostenverzekering. Overschrijdt de bonusbetaling dit bedrag, dan moet het meerdere in beginsel als premierestitutie van de bijzondere uitgaven (Sonderausgaben) worden afgetrokken. De belastingplichtige kan echter aantonen dat ook het meerdere geen betrekking heeft op basisprestaties en daardoor fiscaal niet relevant is.
Hoe worden bonussen voor gezinsverzekerden toegerekend?
Bonussen die toekomen aan gezinsverzekerde deelnemers, worden toegerekend aan de hoofdverzekerde. Ze worden dus in diens Einkommensteuererklärung opgenomen en kunnen daar de bijzondere uitgaven (Sonderausgaben) verminderen, voor zover ze betrekking hebben op basisprestaties.
Voor welke prestaties gelden bonusbetalingen niet als premierestitutie?
Er is geen sprake van premierestitutie wanneer de bonusbetaling betrekking heeft op prestaties buiten de basiszorgverzekering, zoals alternatieve geneeskunde of professionele gebitsreiniging. Hetzelfde geldt voor bonussen ter bevordering van gezondheidsbewust gedrag, zoals lidmaatschappen van een sportvereniging of fitnessstudio, mits de verzekerde de kosten zelf financieel heeft gedragen. In deze gevallen vervalt een korting op de buitengewone uitgaven.