Bij medewerkers in dienst van de Bondsrepubliek Duitsland (bijv. ambassadeurs), buitendienstmedewerkers, medewerkers bij detacheringen enz. is het gebruikelijk om meerdere dagen/weken/maanden op de plaats van hun buitenlandse werkplek werkzaam te zijn. In deze gevallen stelt de werkgever meestal een woning ter beschikking aan zijn medewerkers. Daarbij kan het voorkomen dat de medewerkers een deel van de huisvestingskosten zelf moeten dragen of zelfs volledig zelf voor een eigen woning moeten opdraaien. Hoe de uitgaven voor een dubbele huishouding in de belastingaangifte in aanmerking moeten worden genomen, in het bijzonder wanneer de werkplek zich in het buitenland bevindt, wordt hierna aan de hand van een actuele BFH-uitspraak toegelicht.
Achtergrond: huisvestingskosten bij dubbele huishouding
Als beroepskosten worden in beginsel alle uitgaven erkend die verband houden met een beroepsmatig gemotiveerde tweede woning (naast een privéwoning). Daarnaast moet de belastingplichtige door de woning ook financieel belast zijn (geen volledige vergoeding/terbeschikkingstelling door de werkgever). Voor woningen in het kader van de dubbele huishouding in het binnenland kunnen sinds het aanslagjaar 2014 echter maximaal uitgaven (inclusief bijkomende kosten) tot 1.000 EUR per maand worden opgevoerd (§ 9 Abs. 1 S. 3 Nr. 5 S. 4 EStG). Reiskosten bij dubbele huishouding kunnen telkens voor één gezinsbezoekreis (thuis – eerste werkplek – thuis) per week worden opgevoerd, zelfs wanneer de belastingplichtige vaker tussen woning en eerste werkplek pendelt (§ 9 Abs. 1 S. 3 Nr. 5 S. 5 EStG). Daarbij kan voor elke volle kilometer reisafstand (heen- en terugweg) 0,30 EUR worden opgevoerd (§ 9 Abs. 1 S. 3 Nr. 5 S. 6 EStG).
Geschil: ambassadeur in het buitenland met dubbele huishouding
De eisers zijn in het geschiljaar als echtgenoten gezamenlijk aangeslagen. De eiser werkt in het geschiljaar als ambassadeur voor de Bondsrepubliek Duitsland, eerst in de Republiek A en daarna in de Republiek B. Tijdens zijn diensttijd werd hem in beide werklanden een woning (in A: 249,22 m² en in B: 185,62 m²) ter beschikking gesteld. Daarbij werd op het salaris van de belastingplichtige echter een zogenaamde dienstwoningvergoeding ingehouden. Dienovereenkomstig voerde de belastingplichtige de ingehouden uitgaven voor de buitenlandse woningen in zijn belastingaangifte op als beroepskosten voor een dubbele huishouding. Het Finanzamt beriep zich, in tegenstelling tot de opvatting van de belastingplichtige, op de sociaalrechtelijke minimumnormen van 60 m² voor binnenlandse woningen bij een dubbele huishouding en stond een aftrek van de beroepskosten dus slechts naar evenredigheid voor 60 m² toe.
BFH-uitspraak: uitgaven dubbele huishouding in het buitenland volledig te erkennen
De BFH gaf in zijn uitspraak de belastingplichtige gelijk. De beslissing werd door de BFH als volgt gemotiveerd: een typering in die zin dat huisvestingskosten in het kader van een dubbele huishouding op sociaalrechtelijke gronden gelden voor een minimumnorm van 60 m² bij binnenlandse woningen, wordt erkend. Deze typering kan echter niet worden overgedragen op buitenlandse woningstandaarden; er moet een aanpassing aan de specifieke omstandigheden van het betreffende land plaatsvinden. Verder kunnen door binnenlandse autoriteiten ook geen betrouwbare gemiddelde huren voor buitenlandse minimumnormen voor woningen worden vastgesteld, zodat de feitelijke aftrek van beroepskosten (noodzakelijke huisvestingskosten) bij een dubbele huishouding in het buitenland zelfs van het concrete geval afhankelijk is. De ingehouden uitgaven voor dubbele huishouding in het buitenland moeten in dit geval dus voor de belastbare inkomsten volledig worden erkend.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Geldt de grens van 1.000 EUR bij dubbele huishouding ook in het buitenland?
Nee. De maandelijkse maximumgrens van 1.000 EUR volgens § 9 Abs. 1 S. 3 Nr. 5 S. 4 EStG geldt uitsluitend voor accommodaties in Duitsland. Bij een dubbele huishouding in het buitenland zijn de daadwerkelijk noodzakelijke huisvestingskosten als Werbungskosten (beroepskosten) aftrekbaar.
Is de 60 m²-grens bij dubbele huishouding overdraagbaar op buitenlandse tweede woningen?
Nee. De BFH heeft beslist dat de om sociaalrechtelijke redenen erkende typering van 60 m² uitsluitend voor woningen in Duitsland geldt. Bij buitenlandse woningen moet rekening worden gehouden met de landspecifieke omstandigheden, omdat Duitse autoriteiten geen betrouwbare gemiddelde huurprijzen voor buitenlandse standaarden kunnen vaststellen.
Hoe worden verblijfskosten bij een dubbele huishouding in het buitenland fiscaal in aanmerking genomen?
De beoordeling gebeurt per individueel geval. Bepalend zijn de daadwerkelijk noodzakelijke verblijfskosten, rekening houdend met de woonomstandigheden in het betreffende werkland. Een forfaitaire oppervlaktebegrenzing zoals binnen Duitsland is hier niet van toepassing.
Kunnen huisvestingskosten worden afgetrokken als de werkgever een dienstwoning ter beschikking stelt?
Ja, voor zover de werknemer daadwerkelijk financieel wordt belast, bijvoorbeeld door een op het salaris ingehouden vergoeding voor de dienstwoning. Worden de kosten daarentegen volledig door de werkgever vergoed of de woning kosteloos ter beschikking gesteld, dan is aftrek als beroepskosten (Werbungskosten) niet mogelijk.
Hoeveel gezinsbezoeken per week zijn aftrekbaar bij dubbele huishouding?
Per week is één gezinsbezoek tussen woning en eerste werkplek aftrekbaar, ook als de belastingplichtige vaker reist (§ 9 Abs. 1 S. 3 Nr. 5 S. 5 EStG). Per volle kilometer enkele reisafstand kan 0,30 EUR worden opgevoerd.