Vanaf 01-01-2020 zal de voor belastingplichtigen gunstige rechtspraak helaas niet meer gelden, volgens welke verliezen uit dergelijke situaties fiscaal in aanmerking moeten worden genomen. Achtergrond hiervan is dat verliezen uit aandelen in beginsel fiscaal in zoverre erkend worden, dat deze met winsten uit andere kapitaalbeleggingen verrekend kunnen worden. Daaraan moet nu een einde komen, want een nieuw wetsvoorstel voor 2020 voorziet erin dat het uitboeken van waardeloze aandelen uit het depot van een belegger fiscaal irrelevant wordt. Om die reden adviseren wij om aandelen met dreigende waardeloosheid nog uiterlijk vóór 31-12-2019 met verlies te verkopen, teneinde dit verlies fiscaal nog te kunnen benutten.
Verval van optiebewijzen
Eén van de in het regeringsvoorstel voor de wet ter verdere fiscale stimulering van elektromobiliteit en tot wijziging van overige fiscale voorschriften ("Jahressteuergesetz 2019") geplande belastingwijzigingen per 01-01-2020 betreft verliezen uit het "verval" van optiebewijzen. Vanaf 2020 geldt hiervoor het volgende (§ 20 Abs. 2 Nr. 3 EStG-ontwerp):
"Tot de inkomsten uit kapitaalvermogen behoort ook de winst bij termijntransacties, waarbij de belastingplichtige door beëindiging van het recht een verschilvergoeding ontvangt of een door de waarde van een variabele referentiegrootheid bepaald geldbedrag of voordeel verkrijgt. Het verval van een optie geldt niet als beëindiging van het recht."
Met andere woorden: de voor belastingplichtigen gunstige rechtspraak, volgens welke verliezen uit het verval van opties respectievelijk optiebewijzen in het privévermogen fiscaal in aanmerking moeten worden genomen (o.a. BFH 12.1.16, IX R 48/14; BMF 16.6.16, IV C 1 – S 2252/14/10001:005), gelden vanaf 01-01-2020 niet meer.
Handelingsadvies tot 31-12-2019
Is dus reeds in 2019 te voorzien dat optiebewijzen vermoedelijk in 2020 waardeloos zullen vervallen, dan is het raadzaam de verkoop met verlies nog in 2019 uit te voeren. In dat geval moet het Finanzamt namelijk de fiscale verliezen nog erkennen. Een fiscaal niet in aanmerking te nemen verval in 2020 dient vanwege de geplande belastingwijziging absoluut te worden vermeden.
Waardeloze aandelen
De tweede ingrijpende belastingwijziging in het Jahressteuergesetz 2019 betreft aandeelhouders bij wie de bank waardeloos geworden aandelen uit het privédepot uitboekt of dergelijke aandelen verkoopt. Vanaf 2020 geldt hiervoor het volgende (§ 20 Abs. 2 S. 3 EStG-ontwerp):
"Geen verkoop is 1. de gehele of gedeeltelijke oninbaarheid van een kapitaalvordering, 2. het uitboeken van waardeloze vermogensbestanddelen in de zin van lid 1 door de instantie die de kapitaalopbrengstbelasting uitbetaalt; 3. de overdracht van waardeloze vermogensbestanddelen in de zin van lid 1 aan een derde of 4. een met de nummers 1 tot en met 3 van deze volzin vergelijkbaar verlies van vermogensbestanddelen in de zin van lid 1."
De wetgever zet door deze verduidelijking de voor belastingplichtigen gunstige uitspraak van de BFH (12.6.18, VIII 32/16) over waardepapieren buiten werking, volgens welke het feit van verkoop noch afhankelijk is van de hoogte van de tegenprestatie, noch van de hoogte van de verkoopkosten. Het BMF (10.5.19, IV C 1 – S 2252/08/10004 :026) heeft zich hierbij aangesloten.
Tot slot kan worden vastgehouden dat, indien bij u dergelijke verliezen te voorzien zijn, een verkoop in 2019 dringend aan te raden zou zijn.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Waarom zouden waardeloze aandelen nog in 2019 verkocht moeten worden?
Vanaf 01-01-2020 voorziet het wetsvoorstel (§ 20 Abs. 2 S. 3 EStG-ontwerp) erin dat het uitboeken of overdragen van waardeloze aandelen fiscaal niet meer als vervreemding geldt. Daardoor kunnen verliezen uit dergelijke transacties vanaf 2020 niet meer worden verrekend met winsten uit andere kapitaalbeleggingen. Wie een waardeverlies ziet aankomen, dient de verkoop daarom uiterlijk op 31-12-2019 uit te voeren om het verlies fiscaal te benutten.
Hoe worden verliezen door het waardeloos aflopen van optiebewijzen vanaf 2020 behandeld?
Volgens de Jahressteuergesetz 2019 (§ 20 Abs. 2 Nr. 3 EStG-ontwerp) geldt het waardeloos aflopen van een optie vanaf 01-01-2020 uitdrukkelijk niet meer als beëindiging van het recht. Daardoor vervalt de fiscale aftrekbaarheid van verliezen uit waardeloos afgelopen optiebewijzen in het privévermogen. De voorheen voor de belastingplichtige gunstige BFH-rechtspraak (o.a. BFH 12-01-2016, IX R 48/14) wordt door deze nieuwe regeling buitenspel gezet.
Welke BFH-rechtspraak wordt door het Jahressteuergesetz 2019 buiten werking gesteld?
Het betreft met name twee voor belastingplichtigen gunstige uitspraken: het BFH-arrest van 12-06-2018 (VIII R 32/16), volgens hetwelk ook de verkoop van waardeloze aandelen ongeacht de hoogte van de tegenprestatie als fiscaal relevante vervreemding geldt, alsmede het arrest van 12-01-2016 (IX R 48/14) over de erkenning van verliezen uit het vervallen van opties. Beide beginselen mogen vanaf 01-01-2020 wettelijk niet meer worden toegepast.
Welk handelingsadvies geldt voor optiebewijzen die waardeloos dreigen te worden?
Is voorzienbaar dat optiebewijzen in 2020 waardeloos aflopen, dan dient nog in 2019 een verkoop met verlies plaats te vinden. Alleen zo erkent het Finanzamt het verlies fiscaal en wordt verrekening met andere kapitaalopbrengsten mogelijk. Een waardeloos aflopen pas in 2020 zou fiscaal irrelevant zijn.
Welke transacties gelden vanaf 2020 niet meer als fiscaal relevante vervreemding?
Volgens § 20 Abs. 2 S. 3 EStG-ontwerp gelden vanaf 2020 de gehele of gedeeltelijke oninbaarheid van een vordering, het uitboeken van waardeloze vermogensbestanddelen door de uitbetalende instantie, de overdracht van waardeloze vermogensbestanddelen aan derden alsmede vergelijkbare verliezen niet meer als vervreemding. Verliezen uit deze transacties kunnen daarom niet meer met inkomsten uit vermogen worden verrekend.