Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) wijzigt met een recent arrest de bestaande rechtspraak in die zin dat de vakantieaanspraak van een overledene kan worden geërfd.
© Jeanette Dietl / Fotolia.com
Kan een werknemer zijn vakantie niet opnemen en overlijdt hij, dan hebben zijn nabestaanden recht op een financiële vergoeding, aldus de Europese rechters. Tot nu toe was de situatie in Duitsland duidelijk: wie niet meer leeft, heeft geen vakantie nodig. Herstel is dan immers geen onderwerp meer. Nog in 2011 oordeelde het Bundesarbeitsgericht volgens dit beginsel. Nu heeft het HvJ EU in Luxemburg deze juridische opvatting echter verworpen en een nieuw principearrest gewezen. Een werknemer die sinds 1998 bij een Westfaalse levensmiddelenhandelaar in dienst was, werd in 2009 ernstig ziek en kon daardoor slechts weinig vakantie opnemen. In 2010 overleed hij en tot die datum had hij een vakantieaanspraak van 146 dagen opgebouwd. Zijn echtgenote, die als enig erfgename was aangewezen, vorderde van de werkgever een bedrag van € 14.600 voor de vakantie die haar overleden man niet meer had kunnen opnemen. De arbeidsrechtbanken beriepen zich op de tot dan toe geldende rechtspraak van het Bundesarbeitsgericht, volgens welke met het overlijden van een werknemer alle aanspraken op vakantie vervallen. De eiseres beriep zich echter op een Europese richtlijn inzake arbeidstijden, volgens welke het onder bepaalde omstandigheden mogelijk kan zijn een financiële vergoeding te vererven. De EU-rechters volgden dit betoog. Naar hun oordeel zijn nationale wetten of gebruiken volgens welke de vakantieaanspraak vervalt wanneer de werknemer overlijdt, niet verenigbaar met het EU-recht. De rechters stelden bovendien vast dat de financiële vergoeding er niet van afhangt dat de betrokkene daarvoor een uitdrukkelijk verzoek heeft ingediend.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Is de vakantieaanspraak van een overleden werknemer vererfbaar?
Ja. Volgens een uitspraak van het Europese Hof van Justitie vervalt de vakantieaanspraak bij het overlijden van een werknemer niet, maar kan deze door de erfgenamen in de vorm van een financiële vergoeding geldend worden gemaakt. Daarmee heeft het EuHJ de tot dan toe in Duitsland heersende rechtspraak verworpen, volgens welke alle vakantieaanspraken met het overlijden tenietgaan.
Moeten erfgenamen aantonen dat de overledene eerder vakantievergoeding heeft aangevraagd?
Nee. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft uitdrukkelijk verduidelijkt dat de financiële vergoeding niet afhankelijk is van een eerder ingediend verzoek om vakantie of uitbetaling door de overleden werknemer. De aanspraak bestaat onafhankelijk van een aanvraag.
Wat was de Duitse rechtssituatie omtrent het overerfbare vakantierecht vóór het arrest van het Hof van Justitie van de EU?
Het Bundesarbeitsgericht had in 2011 nog geoordeeld dat alle vakantieaanspraken bij het overlijden van de werknemer komen te vervallen, omdat het rustdoel niet meer kan worden gerealiseerd. Een uitkering aan de erfgenamen was daarmee uitgesloten. Deze opvatting is door het arrest van het Hof van Justitie van de EU niet langer houdbaar.
Op welke rechtsgrondslag baseert het HvJ-EU de erfelijkheid van de vakantieaanspraak?
Het HvJ-EU baseert zich op de Europese arbeidstijdenrichtlijn, die onder bepaalde voorwaarden een financiële vergoeding van niet-opgenomen vakantie voorschrijft. Nationale regels of gebruiken volgens welke de vakantieaanspraak bij het overlijden van de werknemer zonder vergoeding vervalt, zijn onverenigbaar met het EU-recht.
Welke praktische betekenis heeft het arrest voor werkgevers?
Werkgevers moeten er rekening mee houden dat erfgenamen van overleden medewerkers een financiële vergoeding voor niet-opgenomen vakantie kunnen eisen. Vooral bij langdurige ziekte opgebouwde vakantieaanspraken kunnen aanzienlijke betalingsverplichtingen veroorzaken, zoals in de besliste zaak 146 vakantiedagen met een gevorderd bedrag van 14.600 euro.