Naast de verhoging van de werknemersaftrek (naar € 1.200) en de vervroegde verhoging van de forfaitaire reiskostenvergoeding (vanaf de 21e kilometer € 0,38) is door de Belastingverlichtingswet 2022 (Steuerentlastungsgesetz 2022) ook een in de regel belastingplichtige energiecompensatie van € 300 aangenomen. De energieprijscompensatie moet die bevolkingsgroepen ontlasten die doorgaans reiskosten maken in verband met hun inkomensverwerving en die door de huidige ontwikkeling van de energieprijzen op dit punt zwaar worden belast. De energieprijscompensatie is bovendien sociaal vormgegeven, doordat de nettoverlichting overeenkomstig het persoonlijke inkomstenbelastingtarief afneemt.
Rechthebbenden op de energieprijscompensatie
Het recht op de energieprijscompensatie komt toe aan alle personen die ten minste een deel van het jaar 2022 in Duitsland onbeperkt inkomstenbelastingplichtig waren. Daarnaast moet in 2022 voor de aanspraak op de energieprijscompensatie ten minste een van de volgende inkomenscategorieën zijn behaald:
- § 13 Einkommensteuergesetz (land- en bosbouw)
- § 15 Einkommensteuergesetz (onderneming)
- § 18 Einkommensteuergesetz (zelfstandige arbeid)
- § 19 Abs. 1 S.1 Nr. 1 Einkommensteuergesetz (inkomsten als werknemer uit een actieve dienstbetrekking).
Rechthebbend zijn ook personen die in Duitsland wonen maar bij een werkgever in het buitenland werkzaam zijn (grenspendelaars). Let wel: deze personen ontvangen de energieprijscompensatie niet via de werkgever, maar krijgen deze verrekend respectievelijk uitgekeerd bij het indienen van de belastingaangifte 2022. Bij rechthebbende werknemers zijn met name te noemen:
- Kortdurend en in geringe omvang werkzame personen (minijobbers)
- Werkstudenten en studenten met een betaalde stage
- Werknemers die belastingplichtige of belastingvrije toeslagen van de werkgever ontvangen (bijv. werknemers met ouderschapsverlof en ouderschapsuitkering)
- Werknemers met uitsluitend belastingvrij loon (vrijwillige instructeurs of begeleiders).
Aanspraak bij ontvangers van pensioenuitkeringen en rentes
Anders ligt het bij personen die pensioenuitkeringen (met name ambtenarenpensioenen) of rentes hebben ontvangen en daarnaast in 2022 geen inkomsten in de genoemde inkomenscategorieën (§13, §15, §18, § 19 Abs. 1 S.1 Nr.1 EStG) hebben behaald. Voor deze groep bestaat geen recht op de energieprijscompensatie. Behalen deze personen naast hun rente respectievelijk pensioenuitkeringen echter inkomsten uit de genoemde inkomenscategorieën (§13, §15, §18, § 19 Abs. 1 S.1 Nr.1 EStG), dan zijn zij wel rechthebbend.
Er is geen voorgeschreven tijdstip of minimumduur van de werkzaamheid. Van belang is uitsluitend dat de rechthebbende in 2022 überhaupt een werkzaamheid in de zin van de genoemde inkomenscategorieën heeft verricht.
Vaststelling en uitbetaling van de energieprijscompensatie
De energieprijscompensatie wordt ofwel via de werkgever uitbetaald, in de voorlopige aanslag inkomstenbelasting van 10-09-2022 verminderend in aanmerking genomen of in de aanslagprocedure vastgesteld. In beginsel geldt: voor wie over 2022 een aangifte inkomstenbelasting indient, toetst de Belastingdienst automatisch (zonder aanvraag) of recht op de energieprijscompensatie bestaat.
Afwikkeling werknemers
Bij werknemers die op 01-09-2022 in een dienstbetrekking met hun werkgever staan, wordt de energieprijscompensatie via het loon uitbetaald. De uitbetaalde energieprijscompensatie is dan zichtbaar in de elektronische loonbelastingverklaring of in een afzonderlijke loonbelastingverklaring onder de hoofdletter E. Vindt de uitbetaling van de energieprijscompensatie om organisatorische of administratieve redenen niet in september 2022 plaats, dan kan de uitbetaling ook met de loonafrekening op een later tijdstip in 2022 plaatsvinden.
Niet door de werkgever uitbetaald wordt de energieprijscompensatie alleen indien op 01-09-2022 geen actieve dienstbetrekking bestond of de werknemer kortdurend werkzaam is. In deze gevallen wordt de energieprijscompensatie verrekend bij de aangifte inkomstenbelasting 2022.
Vergoeding werkgever
De uitbetaalde energieprijscompensaties worden de werkgever vergoed doordat zij van het totaalbedrag van de in te houden loonbelasting worden afgetrokken. Overstijgt de in totaal toegekende energieprijscompensatie de af te dragen loonbelasting, dan wordt het meerdere door de Belastingdienst vergoed.
Energieprijscompensatie bij winstinkomsten
Worden in belastingjaar 2022 uitsluitend winstinkomsten (§ 13, § 15, § 18 EStG) en geen overschotinkomsten (§ 19 etc. EStG) behaald, dan vermindert de energieprijscompensatie de voorlopige aanslag inkomstenbelasting voor het 3e kwartaal van 2022. Bedraagt de vastgestelde voorlopige aanslag voor het 3e kwartaal van 2022 echter minder dan € 300, dan wordt de voorlopige aanslag € 0 en wordt het restant in het kader van de aangifte inkomstenbelasting uitbetaald c.q. verrekend.
Dubbele energieprijscompensatie in aanmerking genomen
Indien een belastingplichtige de energieprijscompensatie enerzijds via de werkgever uitbetaald krijgt en anderzijds bij de winstinkomsten (bijv. een fotovoltaïsche installatie) als vermindering van de voorlopige aanslag inkomstenbelasting 2022 in aanmerking wordt genomen, vindt een correctie plaats bij de aangifte inkomstenbelasting 2022.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Wie heeft recht op de energieprijsforfait van € 300?
Recht hebben alle personen die in 2022 ten minste tijdelijk onbeperkt inkomstenbelastingplichtig waren in Duitsland en inkomsten hebben genoten volgens § 13 (land- en bosbouw), § 15 (onderneming), § 18 (zelfstandige arbeid) of § 19 Abs. 1 S. 1 Nr. 1 EStG (actief werknemerschap). Ook minijobbers, werkstudenten, grensarbeiders en werknemers met belastingvrij loon (bijv. cursusleiders) hebben recht op de uitkering. Een voorgeschreven tijdstip of minimale duur van de werkzaamheid is niet vereist.
Ontvangen gepensioneerden en oud-ambtenaren met pensioenuitkering de energieprijstoeslag?
Personen die uitsluitend AOW/pensioen of ambtenarenpensioen (Versorgungsbezüge) ontvangen, hebben geen recht op de energieprijstoeslag, omdat deze inkomsten niet tot de begunstigde inkomenscategorieën behoren. Zij komen alleen in aanmerking als zij daarnaast inkomsten genieten volgens § 13, § 15, § 18 of § 19 Abs. 1 S. 1 Nr. 1 EStG.
Hoe wordt de energieprijscompensatie aan werknemers uitbetaald?
Werknemers die op 01-09-2022 in een actief dienstverband staan, ontvangen de 300 € via de werkgever samen met het loon. De uitbetaling wordt op de Lohnsteuerbescheinigung (loonbelastingverklaring) aangeduid met de hoofdletter E. Om organisatorische redenen kan de uitbetaling ook later in 2022 plaatsvinden. Bestond op 01-09-2022 geen actief dienstverband of gaat het om kortdurend tewerkgestelden, dan wordt de compensatie pas via de inkomstenbelastingaangifte 2022 verrekend.
Hoe krijgen werkgevers de uitbetaalde Energiepreispauschale vergoed?
De werkgever trekt de uitbetaalde Energiepreispauschale af van het totaalbedrag van de in te houden loonbelasting (Lohnsteuer). Overschrijdt de in totaal toegekende forfaitaire vergoeding de af te dragen loonbelasting, dan wordt het meerdere door het Finanzamt vergoed.
Welk effect heeft de Energiepreispauschale bij winstinkomsten?
Bij uitsluitend winstinkomsten op grond van § 13, § 15 of § 18 EStG verlaagt de Energiepreispauschale de voorlopige aanslag inkomstenbelasting voor het 3e kwartaal 2022 (vervaldatum 10-09-2022). Bedraagt de voorlopige aanslag minder dan € 300, dan wordt deze tot € 0 verlaagd en wordt het restbedrag in het kader van de aanslag inkomstenbelasting 2022 verrekend of uitbetaald.
Wat gebeurt er als de energieprijsforfait dubbel in aanmerking is genomen?
Ontvangt een belastingplichtige het forfait zowel via de werkgever als in de vorm van een verlaging van de voorlopige aanslag inkomstenbelasting bij winstinkomsten (bijv. uit een fotovoltaïsche installatie), dan wordt dit bij de aanslag inkomstenbelasting 2022 gecorrigeerd. Zo wordt het forfait uiteindelijk slechts één keer toegekend.