De vierde Duitse wet ter vermindering van bureaucratie (BEG IV) bevat diverse maatregelen ter bevordering van de digitalisering.
Bekendmaking van belastingaanslagen
Het juridische kader voor de bekendmaking van belastingaanslagen via terbeschikkingstelling voor digitale raadpleging wordt grondig gemoderniseerd.
Bestuursbesluiten kunnen aan de betrokkene of aan de door hem gevolmachtigde persoon bekend worden gemaakt door deze beschikbaar te stellen voor raadpleging. De vanaf 1-1-2026 geldende nieuwe regeling laat de noodzaak van toestemming van de ontvanger van het bestuursbesluit vervallen; deze wordt vervangen door een bezwaarregeling.
Via terbeschikkingstelling moet met name bekendmaking plaatsvinden wanneer een belastingaanslag, aanslag voor de bedrijfsbelasting (Steuermessbescheid) of vaststellingsbeschikking is gebaseerd op een elektronisch ingediende belastingaangifte of vaststellingsaangifte en deze
- door de betrokkene zelf is ingediend via een door de belastingdienst beschikbaar gesteld gebruikersaccount, of
- door een door de betrokkene gevolmachtigde persoon (bijv. Steuerberater (Duitse belastingadviseur) en Rechtsanwalt (Duitse advocaat)), aan wie de aanslag bekend moet worden gemaakt.
De persoon met raadplegingsrecht wordt op de dag van terbeschikkingstelling elektronisch geïnformeerd over de raadplegingsmogelijkheid en de rechtsgevolgen daarvan. Een voor raadpleging beschikbaar gesteld bestuursbesluit geldt voortaan op de vierde dag na de terbeschikkingstelling als bekendgemaakt (overeenkomstig de verlengde ontvangstvermoedens op grond van de Duitse Postrechtsmodernisierungsgesetz).
Wijzigingen in het BGB
De BEG IV bevat verder talrijke wijzigingen die ofwel rekening houden met de reeds gerealiseerde digitalisering van situaties, ofwel digitaliseringsprojecten beogen te bevorderen. De digitale transitie wordt hierbij vooral doorgevoerd door het schrappen van schriftelijke vormvereisten of door deze terug te brengen tot de tekstvorm. De schriftelijke vorm vereist immers een eigenhandige handtekening op papier en veroorzaakt daarmee mediabreuken in gedigitaliseerde processen.
De BEG IV verlaagt de vormvereisten. Zo wordt bijvoorbeeld het schriftelijke vormvereiste voor huurovereenkomsten van bedrijfsruimten geschrapt. Verdere versoepelingen met betrekking tot vormvereisten betreffen het verenigingsrecht en het verbintenissenrecht. Ook in het ondernemingsrecht en in verschillende beroepsrechtelijke bepalingen worden schriftelijke vormvereisten verlaagd; daar geldt in de toekomst overwegend de tekstvorm (geldt vanaf de eerste dag van het kwartaal volgend op de afkondiging van de wet).
Wijzigingen in de Duitse Steuerberatungsgesetz
Bij tijdelijke en incidentele hulpverlening in belastingzaken wordt het publiekrechtelijke schriftelijke vormvereiste voor wijzigingsmeldingen voortaan aangevuld met de mogelijkheid van elektronische kennisgeving (vanaf de eerste dag van het kwartaal volgend op de afkondiging van de wet).
In gevallen waarin de cessie of overdracht van honorariumvorderingen van Steuerberater met instemming van de cliënt is toegestaan, volstaat in de toekomst een uitdrukkelijke toestemming in tekstvorm (geldt vanaf de eerste dag van het kwartaal volgend op de afkondiging van de wet).
Een centrale volmachtendatabase maakt het vanaf 1-1-2028 mogelijk dat werkgevers aan hun Steuerberater niet langer talrijke schriftelijke volmachten hoeven te verstrekken voor de afzonderlijke socialezekerheidsorganen. In de toekomst volstaat een algemene volmacht, die elektronisch in de volmachtendatabase wordt geregistreerd en door alle socialezekerheidsorganen kan worden geraadpleegd.
Overige maatregelen ter bevordering van de digitalisering
- Het beroepsrecht van de Wirtschaftsprüfer (Duitse register-accountant) maakt in de toekomst het gebruik mogelijk van een portaaloplossing voor aanmeldingen voor het Wirtschaftsprüfer-examen en de geschiktheidstoets, alsook voor mededelingen aan het beroepsregister. Het overleggen van originelen en gewaarmerkte afschriften zal vervallen en een IT-ondersteunde uitvoering van schriftelijke examens wordt mogelijk gemaakt.
- Bij de afhandeling op luchthavens kunnen paspoorten digitaal worden uitgelezen.
- Openbare veilingen kunnen online via livestream met online biedingen of in hybride vorm worden gehouden.
- Verhuurders kunnen bij afrekeningen van servicekosten bewijsstukken ook digitaal ter inzage beschikbaar stellen.
- De tekstvorm wordt ingevoerd voor aanvragen van ouderschapsverlof. Daarnaast moet de geautomatiseerde gegevensraadpleging bij de burgerlijke stand het bewijs van geboorten bij de aanvraag van ouderschapsuitkering vereenvoudigen.
- Gegevens over de arbeidsongeschiktheid van ontvangers van basisvoorzieningsuitkeringen voor werkzoekenden kunnen door de wettelijke zorgverzekeraars elektronisch worden doorgegeven aan de bevoegde instanties.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Vanaf wanneer geldt de bezwaarregeling bij de elektronische bekendmaking van belastingaanslagen?
De nieuwe regeling treedt op 1-1-2026 in werking. Vanaf dat moment is voor de bekendmaking van administratieve besluiten via terbeschikkingstelling voor digitale opvraging geen toestemming van de ontvanger meer vereist. In plaats daarvan geldt een bezwaarregeling: betrokkenen moeten actief bezwaar maken als zij deze vorm van bekendmaking niet wensen.
Wanneer geldt een ter inzage gestelde belastingaanslag als bekendgemaakt?
Een elektronisch ter inzage gesteld besluit geldt op de vierde dag na de terbeschikkingstelling als bekendgemaakt. Dit komt overeen met het door de Postrechtsmodernisierungsgesetz verlengde vermoeden van ontvangst. De inzagegerechtigde wordt op de dag van terbeschikkingstelling elektronisch geïnformeerd over de inzagemogelijkheid en de rechtsgevolgen daarvan.
Welke schriftelijke vormvereisten worden door het BEG IV verlaagd?
Het BEG IV schrapt talrijke schriftelijke vormvereisten of verlaagt deze naar de tekstvorm, om mediabreuken in digitale processen te voorkomen. Dit betreft onder meer huurovereenkomsten voor bedrijfsruimten, het verenigingsrecht, het verbintenissenrecht en bepalingen uit het economisch en beroepsrecht. De wijzigingen gelden vanaf de eerste dag van het kwartaal volgend op de afkondiging van de wet.
Welke vereenvoudigingen brengt het BEG IV voor Steuerberater (Duitse belastingadviseur) bij honorariumcessies?
Bij de cessie of overdracht van honorariumvorderingen van Steuerberatern waarvoor de toestemming van de cliënt vereist is, volstaat voortaan een uitdrukkelijke toestemming in tekstvorm. De tot nu toe noodzakelijke schriftelijke vorm met eigenhandige handtekening vervalt daarmee. De regeling geldt vanaf de eerste dag van het kwartaal dat volgt op de bekendmaking van de wet.
Wat verandert er vanaf 2028 door de centrale volmachtendatabase voor werkgevers en Steuerberater?
Vanaf 1-1-2028 hoeven werkgevers aan hun Steuerberater (Duitse belastingadviseur) geen talrijke schriftelijke afzonderlijke volmachten meer af te geven voor de diverse socialezekerheidsinstanties. Eén algemene volmacht volstaat, die elektronisch in een centrale volmachtendatabase wordt geregistreerd en door alle socialezekerheidsinstanties kan worden geraadpleegd. Dit vermindert de administratieve lasten aanzienlijk.