De president van de Bundesrechnungshof als Bundesbeauftragter für Wirtschaftlichkeit in der Verwaltung (BWV) beoordeelt in een rapport de juridische en financieel-economische aspecten van de door de regeringscoalitie geplande afbouw van de solidariteitstoeslag. „De Bondsregering zou de solidariteitstoeslag volledig en spoedig moeten afschaffen", adviseert de president van de Bundesrechnungshof, Kay Scheller, in zijn functie als BWV. „Daarvoor zou zij in het nieuwe financieel plan 2019 tot 2023 de noodzakelijke planningsreserves moeten opnemen." Volgens de plannen van de regeringscoalitie moeten middelhoge en lage inkomens vanaf 2021 worden ontlast bij de solidariteitstoeslag. Voor het overige moet de solidariteitstoeslag na afloop van de financiële planningsperiode ongewijzigd worden voortgezet. „Deze werkwijze brengt aanzienlijke risico's met zich mee – grondwettelijke en financieel-economische", aldus Scheller. „De grondslag voor de solidariteitstoeslag vervalt eind 2019. Net als bij de kernbrandstofbelasting bestaat het reële gevaar dat de Bond wordt veroordeeld tot miljardenzware belastingrestituties." Dit zou een aanzienlijk gat slaan in de financiële planning van de Bond, aldus Scheller. Naar het oordeel van de BWV zou het mogelijk zijn om ten minste tot het einde van de nieuwe financiële planningsperiode in 2023 een volledige afbouw te realiseren – ook met het oog op de voorschriften van de schuldenregel. „Zo ziet een realistische begrotings- en financiële planning eruit, die voldoende voorzieningen treft", lichtte Scheller toe. De BWV doet in zijn rapport voorstellen hoe de minderinkomsten ten opzichte van de huidige financiële planning gecompenseerd zouden kunnen worden. Daaronder valt een kritische toetsing van de uitkeringen van de Bond voor taken van deelstaten en gemeenten, alsmede van de uiteenlopende belastingvoordelen. Ter voorkoming van inkomstenderving zou eventueel ook het tarief van de inkomstenbelasting kunnen worden herzien. Voor zover de regering de in het coalitieakkoord beoogde spreiding van de inkomstenbelastingdruk wil handhaven, is de ter financiering van de Duitse eenwording ingevoerde solidariteitstoeslag het verkeerde instrument. Bron: BRH, persbericht van 4.6.2019 (il)
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Waarom pleit de Bundesrechnungshof voor de volledige afschaffing van de Solidaritätszuschlag?
De Bundesrechnungshof ziet aanzienlijke constitutionele en financieel-economische risico's bij een gedeeltelijke handhaving van de Soli. Omdat de grondslag voor de Solidaritätszuschlag eind 2019 wegvalt met het aflopen van het Solidarpakt II, bestaat het gevaar dat de Bund – vergelijkbaar met de Kernbrennstoffsteuer – wordt veroordeeld tot belastingteruggaven van miljarden. Een volledige en spoedige afschaffing zou juridisch zekerder zijn.
Wat is de Duitse regering van plan met de Solidaritätszuschlag (solidariteitstoeslag) vanaf 2021?
Volgens de plannen van de regeringscoalitie worden middel- en lagere inkomens vanaf 2021 ontzien bij de Solidaritätszuschlag. Voor hogere inkomens blijft de Soli ook na het einde van de financiële planningsperiode ongewijzigd van kracht. Een volledige afschaffing is dus niet voorzien.
Tot wanneer acht de Bundesrechnungshof een volledige afschaffing van de Soli haalbaar?
Volgens de Bundesbeauftragte für Wirtschaftlichkeit in der Verwaltung (BWV) zou een volledige afbouw van de Solidaritätszuschlag mogelijk zijn tot het einde van de nieuwe financiële planningsperiode in 2023. Dit zou ook verenigbaar zijn met de schuldenregel, mits in het financiële plan 2019-2023 passende planningsreserves worden opgenomen.
Welke voorstellen doet de Bundesrechnungshof om de minderinkomsten te compenseren?
De BWV stelt voor om de uitkeringen van de federale overheid voor taken van deelstaten en gemeenten alsook de talrijke fiscale tegemoetkomingen kritisch te toetsen. Om inkomstenverlies te voorkomen, zou daarnaast het tarief van de inkomstenbelasting kunnen worden herzien. Daarmee zouden de minderinkomsten ten opzichte van de huidige financiële planning kunnen worden gecompenseerd.
Waarom is de Soli volgens de BRH geen geschikt instrument om de inkomstenbelastingtarieven te spreiden?
De Solidaritätszuschlag werd oorspronkelijk ingevoerd ter financiering van de Duitse hereniging en heeft een specifieke bestemming. Wil de regering een sterkere spreiding van de inkomstenbelastingdruk bereiken, dan is volgens de Bundesrechnungshof een aanpassing van het inkomstenbelastingtarief de juiste weg, en niet het selectief handhaven van de Soli voor hogere inkomens.