Het OLG Schleswig-Holstein heeft in een recent vonnis beslist dat ook bij een gedeeltelijke zwartgeldafspraak de gehele overeenkomst nietig is en de ambachtsman dus geen waardevergoeding kan vorderen voor door hem verrichte werkzaamheden.
Aan het vonnis ligt een casus ten grondslag waarbij een ambachtsman elektrische installaties voor klanten heeft uitgevoerd en met hen was afgesproken dat een bepaald bedrag op factuur zou worden voldaan en een aanvullend bedrag zonder factuur diende te worden betaald. Na de installaties maakte de ambachtsman een aanvullend loon voor het werk geldend. Het OLG heeft uiteengezet dat ook de gedeeltelijke zwartgeldafspraak ertoe leidt dat de volledige gesloten aannemingsovereenkomst nietig is en daarmee noch een aanvullende betalingsaanspraak bestaat, noch door de klanten schadevergoeding wegens gebrekkig werk geldend kan worden gemaakt. Verder zij op deze plaats nogmaals verwezen naar een recent BGH-arrest van 01.08.2013 (AZ VII ZR 6/13), waarin de BGH reeds duidelijk had gemaakt dat de opdrachtgever in geval van een zwartgeldafspraak geen enkele aanspraak wegens gebreken toekomt.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Welke gevolgen heeft een zwartgeldafspraak voor de aannemingsovereenkomst?
Een zwartgeldafspraak leidt tot nietigheid van de gehele aannemingsovereenkomst. Volgens de rechtspraak van het OLG Schleswig-Holstein geldt dit ook wanneer slechts een deel van de vergoeding zonder factuur moet worden betaald. De overeenkomst is in strijd met het Schwarzarbeitsbekämpfungsgesetz (Duitse wet ter bestrijding van zwartwerk) en daarmee ongeldig.
Kan een aannemer bij een zwartgeldafspraak een vergoeding voor reeds verrichte werkzaamheden vorderen?
Nee. Omdat de gehele aannemingsovereenkomst wegens de zwartgeldafspraak nietig is, heeft de aannemer geen recht op verdere betaling en ook geen recht op een waardevergoeding voor de reeds verrichte werkzaamheden. Dit geldt zelfs wanneer slechts een deel van het honorarium zwart werd afgesproken.
Heeft de klant bij een zwartgeldafspraak recht op herstel van gebreken?
Nee. De BGH heeft met arrest van 01.08.2013 (Az. VII ZR 6/13) verduidelijkt dat de opdrachtgever bij een zwartgeldafspraak geen enkele aanspraak op gebreken heeft. Ook vorderingen tot schadevergoeding wegens gebrekkig werk zijn uitgesloten, omdat de overeenkomst in haar geheel nietig is.
Wanneer is er sprake van een gedeeltelijke zwartgeldafspraak?
Een gedeeltelijke zwartgeldafspraak is aanwezig wanneer slechts een deel van het overeengekomen aanneemloon officieel op factuur wordt betaald en een ander deel zonder factuur en zonder fiscale registratie. Ook deze deelafspraak maakt de gehele aannemingsovereenkomst nietig, niet alleen het zwart overeengekomen deel.
Welke risico's loopt de opdrachtgever bij een zwartwerkafspraak?
De opdrachtgever verliest alle contractuele garantierechten. Treden er gebreken op, dan kan hij geen herstel, schadevergoeding of terugbetaling vorderen. Bovendien dreigen fiscale en bestuursrechtelijke gevolgen wegens betrokkenheid bij zwartwerk.