Het Hessisches Landessozialgericht heeft bij arrest van 22-08-2017, Az. L 1 KR 394/15 geoordeeld dat een in het operatiegebied van een kliniek werkzame specialist anesthesiologie in loondienst is en dat daarom in totaal sprake is van een sociaalverzekeringsplichtige tewerkstelling.
Achtergrond:
Indien volgens het sociaalverzekeringsrecht sprake is van een "afhankelijke tewerkstelling", bestaat volgens de terminologie van de sociale verzekering een "sociaalverzekeringsplichtige dienstbetrekking".
In het onderhavige geval was een specialist anesthesiologie (anesthesist) werkzaam voor verschillende klinieken in hun anesthesieafdelingen in het OK-gebied. De vergoeding vond plaats op uurbasis. Na een verzoek tot statusvaststelling (aanvraag bij de Deutsche Rentenversicherung of er sprake is van sociaalverzekeringsplicht), kwam de Deutsche Rentenversicherung tot de opvatting dat de anesthesist een afhankelijke tewerkstelling uitoefende en dat er daarom verzekeringsplicht in de pensioenverzekering en op grond van het recht inzake arbeidsbevordering (dus in totaal een sociaalverzekeringsplichtige tewerkstelling) bestond.
Tegen deze beslissing stelde de arts beroep in bij het Landessozialgericht Hessen, omdat hij van mening was niet sociaalverzekeringsplichtig te zijn. Hij voerde aan dat hij niet in loondienst was, omdat hij niet deelnam aan vergaderingen van het OK-team en ook de betreffende OK vrij kon kiezen: een werkzaamheid als honorararts is wettelijk voorzien en de afwijzing van de zelfstandige werkzaamheid zou in totaal een massieve beperking van de vrije beroepsuitoefening van de artsen betekenen.
Beslissing van het Landessozialgericht Hessen:
Nadat reeds de lagere instantie de pensioenverzekering had bevestigd, heeft nu ook het Landessozialgericht zich bij de beslissing van de lagere instantie aangesloten.
De rechtbank voerde aan dat de anesthesist wel degelijk in loondienst was, omdat hij in verschillende werkorganisaties was geïntegreerd: hij gebruikte de apparatuur van de kliniek en had zijn werkzaamheden zonder deze werkmiddelen van de kliniek niet kunnen uitoefenen. Bovendien werd concreet met de kliniek besproken op welke afdelingen en in welke diensten de arts in het kader van het in het ziekenhuis georganiseerde verloop werkzaam zou zijn. Daarnaast maakte hij deel uit van een kliniekteam bestaande uit verpleegkundigen en andere artsen en ontving hij een vast overeengekomen uurloon. Al met al kon het Landessozialgericht niet vaststellen dat de anesthesist een ondernemersrisico droeg. Op een uitzonderingsregeling voor noodartsen in het reddingsteam (wiens werkzaamheid als niet premieplichtig wordt aangemerkt) kon hij zich evenmin beroepen.
Op deze plaats zij nog opgemerkt dat het Hessisches Landessozialgericht reeds in andere arresten had geoordeeld dat een OK-verpleegkundige en ook een verzorgende in een verzorgingstehuis eveneens in loondienst zijn.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Is een honorair arts (anesthesist) in een kliniek socialezekerheidsplichtig?
Ja, volgens het arrest van het Hessisches Landessozialgericht van 22-08-2017 (Az. L 1 KR 394/15) is een in het OK-gebied van een kliniek werkzame medisch specialist anesthesiologie doorgaans in loondienst en daarmee socialezekerheidsplichtig. Er bestaat dus verzekeringsplicht in de pensioenverzekering en op grond van het arbeidsbevorderingsrecht.
Welke criteria wijzen op een dienstbetrekking van een ziekenhuisarts?
Doorslaggevende criteria zijn de inbedding in de arbeidsorganisatie van het ziekenhuis, het gebruik van de apparatuur van het ziekenhuis zonder eigen bedrijfsmiddelen, de opname in afdelings- en dienstroosters en het werken in teamverband met verpleegkundigen en andere artsen. Ook een vast overeengekomen uurloon en het ontbreken van ondernemersrisico wijzen op een dienstbetrekking.
Wat is een Statusfeststellungsverfahren bij de Deutsche Rentenversicherung?
Bij het Statusfeststellungsverfahren beoordeelt de Deutsche Rentenversicherung op aanvraag of een werkzaamheid als zelfstandig of als loondienst moet worden aangemerkt. Wordt loondienst vastgesteld, dan geldt sociale verzekeringsplicht. De procedure biedt rechtszekerheid voor zowel opdrachtgever als opdrachtnemer.
Stelt de vrije keuze van de OK-zaal de honorararts vrij van de socialeverzekeringsplicht?
Nee. Ook als een arts niet deelneemt aan teamoverleg en de OK-zaal vrij kan kiezen, is dit niet voldoende om een zelfstandige activiteit aan te tonen. Doorslaggevend is de totale beoordeling, met name de inbedding in de klinische organisatie en het ontbreken van ondernemersrisico.
Geldt de uitzondering voor spoedeisende artsen ook voor anesthesisten op de OK van een ziekenhuis?
Nee. De uitzonderingsregeling, op grond waarvan de werkzaamheid van spoedeisende artsen in het reddingsteam niet premieplichtig is, kan niet worden toegepast op anesthesisten in het OK-gebied van een ziekenhuis. Zij zijn doorgaans in loondienst werkzaam en vallen onder de sociale verzekeringsplicht.