Met uitspraak van 15 juli 2015 (1 K 2204/13) heeft het Finanzgericht Rheinland-Pfalz (FG) geoordeeld dat een belastingplichtige die winstinkomsten genereert, ook verplicht is zijn aangifte inkomstenbelasting elektronisch bij het Finanzamt in te dienen wanneer hij slechts geringe winsten (500 euro) behaalt. Eiser woont in Rheinhessen en is als nevenactiviteit zelfstandig werkzaam als fotograaf, auteur en duikinstructeur. Het beklaagde Finanzamt wees hem in 2011 voor het eerst erop dat hij vanwege deze zelfstandige activiteit verplicht was zijn aangifte inkomstenbelasting elektronisch aan het Finanzamt door te geven. Eiser bracht hiertegen in dat de winsten uit zijn zelfstandige werk in de toekomst slechts ongeveer 500 euro per jaar zouden bedragen. Bovendien wees hij het doorgeven van persoonlijke gegevens via internet principieel af, omdat hij zelf reeds relevante ervaringen met misbruik op internet had moeten opdoen. Zelfs bij internetbankieren kan geen absolute veiligheid worden gegarandeerd. Het Finanzamt wees zijn verzoek om toekomstige indiening van aangiften inkomstenbelasting op papier desondanks af. Ook het bezwaar en het beroep van eiser bleven zonder succes. Ter motivering voerde het FG aan dat volgens het EStG de elektronische vorm dwingend voorgeschreven is wanneer de winst meer dan 410 euro bedraagt. Deze vorm is voor eiser ook niet onredelijk. Het na uitputting van alle technische beveiligingsmogelijkheden resterende restrisico van een hackeraanval op de opgeslagen of doorgegeven gegevens moet hij accepteren met het oog op het staatsbelang van administratieve vereenvoudiging en kostenbesparing. Een absolute geheimhouding van gegevens kan sowieso niet worden gegarandeerd, aangezien ook 'analoog' op papier opgeslagen gegevens kunnen worden gestolen, bijvoorbeeld bij een inbraak in de woning of – zoals op 13 juni 2015 in de media werd bericht – bij inbraken in bankbrievenbussen. Ook bij de omzetbelasting zijn elektronische belastingaangiften voorgeschreven en in zoverre heeft de BFH reeds geoordeeld dat dit ondanks de 'NSA-affaire' grondwettelijk is. Het cassatieberoep werd door het FG niet toegelaten.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Vanaf welk winstniveau is de elektronische inkomstenbelastingaangifte verplicht?
Volgens het Einkommensteuergesetz is de elektronische indiening van de inkomstenbelastingaangifte verplicht zodra de winst uit winstinkomsten (bijv. zelfstandige werkzaamheid, onderneming of land- en bosbouw) meer dan 410 euro per jaar bedraagt. Ook geringe winsten van ongeveer 500 euro leiden dus al tot deze verplichting.
Kunnen privacybezwaren de plicht tot elektronische belastingaangifte doen vervallen?
Nee. Het Finanzgericht Rheinland-Pfalz heeft bij uitspraak van 15-07-2015 (1 K 2204/13) geoordeeld dat het restrisico van een hackeraanval, na het uitputten van alle technische beveiligingsmaatregelen, moet worden aanvaard met het oog op het staatsbelang van administratieve vereenvoudiging en kostenbesparing. Absolute gegevensbeveiliging bestaat sowieso niet, omdat ook papieren documenten bijvoorbeeld door inbraak kunnen worden ontvreemd.
Wanneer kan een belastingaangifte ondanks winstinkomsten nog op papier worden ingediend?
Indiening op papier is alleen mogelijk wanneer elektronische verzending voor de belastingplichtige onredelijk is (zogenoemd verzoek wegens onbillijkheid, Härtefallantrag). Persoonlijke bezwaren tegen gegevensoverdracht via internet of negatieve ervaringen met internetmisbruik zijn daarvoor volgens de jurisprudentie echter niet voldoende.
Geldt de elektronische aangifteplicht ook bij zelfstandigheid in bijberoep?
Ja. Ook wie alleen in bijberoep zelfstandig actief is – bijvoorbeeld als fotograaf, auteur of duikinstructeur – moet de inkomstenbelastingaangifte elektronisch indienen, voor zover de winst de grens van 410 euro overschrijdt. De hoogte van de hoofdinkomsten uit andere inkomstencategorieën is daarbij niet van belang.
Is de verplichting tot elektronische belastingaangifte grondwettelijk?
Ja. De BFH heeft reeds met betrekking tot de omzetbelasting beslist dat de verplichting tot elektronische indiening ondanks incidenten zoals de NSA-affaire grondwettelijk is. Dit oordeel wordt overgedragen op de inkomstenbelastingaangifte, zodat ook daar geen constitutionele bezwaren standhouden.