De BGH heeft bij arrest van 17-06-2014 beslist dat een fietser die buiten zijn schuld bij een ongeval betrokken raakt, ook bij het niet dragen van een fietshelm geen medeschuld kan worden verweten, zolang op dat moment geen helmplicht of ten minste een overeenkomstig algemeen verkeersbewustzijn bestaat.

© bevangoldswain / istcokphoto.com
Eiseres fietste zonder fietshelm op een binnenstedelijke weg naar haar werk. De bestuurster van een aan de rechterkant van de weg geparkeerde personenauto opende, vlak voor de naderende fietser, van binnenuit het bestuurdersportier. Eiseres kon niet meer uitwijken, reed tegen het portier aan en kwam ten val. Door de val liep eiseres ernstig schedel-hersenletsel op, waarvan de omvang mede werd veroorzaakt door het niet dragen van een fietshelm. De BGH overweegt dat het dragen van een fietshelm niet is voorgeschreven en dat aan een benadeelde, zonder schending van voorschriften, alleen dan aansprakelijkheidsrechtelijk medeschuld kan worden toegerekend wanneer hij de zorgvuldigheid heeft veronachtzaamd die een ordelijk en verstandig mens pleegt te betrachten om eigen schade te voorkomen.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Levert het niet dragen van een fietshelm medeschuld op bij ongevallen?
Nee, volgens het arrest van het BGH van 17.06.2014 (Az. VI ZR 281/13) treft een buiten zijn schuld bij een ongeval betrokken fietser geen medeschuld wanneer hij geen helm droeg. Voorwaarde is dat op het moment van het ongeval noch een wettelijke helmplicht noch een overeenkomstig algemeen verkeersbewustzijn bestaat.
Onder welke voorwaarden kan een benadeelde, zonder dat er sprake is van een wetsovertreding, medeschuld worden aangerekend?
Medeschuld kan alleen worden aangenomen wanneer de benadeelde de zorgvuldigheid heeft veronachtzaamd die een ordentelijk en verstandig persoon pleegt te betrachten om eigen schade te voorkomen. Het enkele ontbreken van een wettelijke verplichting volstaat niet om medeschuld uit te sluiten; er moet echter wel een algemeen maatschappelijk bewustzijn bestaan ten aanzien van de betreffende beschermingsmaatregel.
Bestaat er in Duitsland een wettelijke helmplicht voor fietsers?
Nee, in Duitsland bestaat geen wettelijke helmplicht voor fietsers. De BGH heeft bovendien vastgesteld dat er ook geen algemeen verkeersbesef bestaat dat het dragen van een helm tot de persoonlijke beschermingsuitrusting behoort.
Welke betekenis heeft het BGH-arrest voor schadeclaims van gewonde fietsers?
Gewonde fietsers hoeven ook bij ernstig hoofdletsel geen vermindering van hun aanspraken te accepteren enkel omdat zij geen helm droegen, mits het ongeval door derden is veroorzaakt. Aanspraken op schadevergoeding en smartengeld blijven dus volledig in stand.
Hoe zit het met het openen van een autodeur ten opzichte van passerende fietsers?
Wie een autodeur opent, moet zich volgens § 14 StVO zo gedragen dat gevaar voor andere weggebruikers is uitgesloten. Opent iemand de deur vlak voor een naderende fietser, dan is hij of zij doorgaans als enige aansprakelijk voor de ontstane schade.