De III. Senat van het Bundesfinanzhof (BFH) heeft bij arrest van 18 december 2014, III R 63/13, geoordeeld dat de kosten voor de opvang van een tot het huishouden van de ouders behorend kind alleen dan fiscaal in aanmerking kunnen worden genomen, wanneer de betalingen niet contant, maar op een rekening van de verzorger zijn voldaan. Dit geldt ook wanneer de verzorger in het kader van een geringfügiges Beschäftigungsverhältnis (Duitse minibaan) in dienst is. De gehuwde eisers waren in de litigieuze jaren 2009 en 2010 beiden werkzaam. Voor de opvang van hun driejarige zoon namen zij voor een maandsalaris van 300 € een deeltijdkracht in dienst. Het salaris werd telkens contant uitbetaald. In hun inkomstenbelastingaangiften voor 2009 en 2010 verzochten de eisers om aftrek van telkens 2/3 van de uitgaven (3.600 €), oftewel een bedrag van 2.400 € voor elk litigieus jaar. Het Finanzamt (FA) weigerde de erkenning van deze uitgaven met als motivering dat het in de litigieuze jaren geldende § 9c Abs. 3 Satz 3 van het Einkommensteuergesetz (EStG) een betaling op de rekening van de ontvanger vereist. Anders dan voorheen het Finanzgericht volgde de BFH het standpunt van het FA. De BFH moest zich hierbij nog uiteenzetten met de tot en met het aanslagjaar 2011 geldende norm van § 9c Abs. 3 Satz 3 EStG. Daarin is voor de aftrek van uitgaven voor diensten ter opvang van een tot het huishouden van de belastingplichtige behorend kind als voorwaarde gesteld dat de belastingplichtige voor de uitgaven een factuur heeft ontvangen en de betaling op de rekening van de dienstverrichter is verricht. Volgens de uitspraak van de BFH beperkt deze bepaling de bewijsvereisten niet tot bepaalde soorten diensten, bijvoorbeeld diensten van ondernemers die facturen in de zin van het omzetbelastingrecht uitreiken. Anders dan bij uitgaven voor haushaltsnahe Beschäftigungsverhältnisse (huishoudelijke arbeidsverhoudingen, zoals koken, schoonmaak en wasverzorging) maakt de wet voor het bewijs van kinderopvangkosten ook geen onderscheid naar de vraag of deze in het kader van een geringfügiges Beschäftigungsverhältnis dan wel op een andere basis worden verricht. De BFH benadrukt bovendien dat de bewijsvereisten (factuur en betaling via de rekening van de verzorger) misbruik en zwart werk moeten voorkomen. Dit rechtvaardigt dat de geldstroom uitsluitend door rekeningbewijzen en niet bijvoorbeeld ook door contante kwitanties of getuigenverklaringen wordt aangetoond. Vanaf het aanslagjaar 2012 wordt de aftrek van kinderopvangkosten geregeld door § 10 Abs. 1 Nr. 5 EStG. Deze bepaling stelt voor de aftrek van de uitgaven eveneens als voorwaarde dat de belastingplichtige voor de uitgaven een factuur heeft ontvangen en de betaling op de rekening van de dienstverrichter is verricht.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Kunnen kosten voor kinderopvang bij contante betaling fiscaal worden afgetrokken?
Nee, kosten voor kinderopvang zijn alleen als bijzondere uitgaven aftrekbaar wanneer de betaling giraal op de rekening van de opvangpersoon wordt overgemaakt. Contante betalingen worden door het Finanzamt niet erkend, ook niet wanneer deze met kwitanties of getuigen kunnen worden aangetoond. De BFH heeft dit bevestigd met arrest van 18-12-2014 (III R 63/13).
Geldt het vereiste van overmaking ook bij een minijobber als kinderoppas?
Ja, de wet maakt bij het aantonen van kinderopvangkosten geen onderscheid op basis van de vraag of de dienst wordt verricht in het kader van een geringe dienstbetrekking (minijob) of op een andere basis. Ook bij een minijob moet de vergoeding worden overgemaakt op de rekening van de oppas, om de aftrek mogelijk te maken.
Welke bewijsstukken verlangt het Finanzamt voor de aftrek van kinderopvangkosten?
Vereist zijn een factuur voor de geleverde opvangdienst en een rekeningafschrift dat de betaling op de rekening van de dienstverlener aantoont. Deze formele eisen moeten misbruik en zwartwerk voorkomen. Andere bewijzen, zoals kwitanties van contante betalingen, zijn niet voldoende.
Welke wettelijke grondslag regelt de aftrek van kinderopvangkosten vanaf 2012?
Vanaf het belastingjaar 2012 is § 10 Abs. 1 Nr. 5 EStG van toepassing; daarvoor gold § 9c Abs. 3 Satz 3 EStG. Beide bepalingen vereisen voor de aftrek dat er een factuur aanwezig is en dat de betaling giraal op de rekening van de dienstverlener plaatsvindt.
Tot welk bedrag kunnen kosten voor kinderopvang in aftrek worden gebracht?
In aanmerking komt twee derde van de uitgaven voor de opvang van een tot het huishouden behorend kind. In de beoordeelde zaak resulteerde dit bij jaarlijkse uitgaven van € 3.600 in een aftrekbaar bedrag van € 2.400 – dit werd echter wegens contante betaling niet erkend.